Ιανουάριος - Φεβρουάριος 2025
«Άνθρωπε, που είσαι;»
Με την ευκαιρία της νέας χρονιάς ας δούμε στο πρώτο βιβλίο της Αγίας Γραφής (Γένεσις), που υπάρχει η ιστορία των πρωτοπλάστων, τους οποίους ονομάζει ο συγγραφέας Μωυσής, Αδάμ και Εύα. Ζούσαν με τον Θεό σε σχέση ελευθερίας, εμπιστεύονταν τον Θεό κι ένιωθαν ασφαλείς και ελεύθεροι.
Η ανθρώπινη όμως περιέργεια τους οδήγησε στο να «ανακαλύψουν» τα μυστικά που δεν φαίνονται…τι υπάρχει πίσω από όλα όσα ζούμε…..Η φύση του ανθρώπου είναι κατ’ εξοχήν εξερευνητική, δυσκολεύεται με το «όριο», πάντα θέλει να το ξεπερνάει, είναι γενικά ον υπερβατικό. Έτσι και στη σχέση του με τον Θεό, δεν αρκείται σε αυτό που γνωρίζει, θέλει και το παραπάνω. Μοιάζει με το μικρό παιδί, που βλέπει ξαφνικά τον κόσμο γύρω του, κι αφού μπορεί να περπατήσει, θέλει να τον εξερευνήσει. Θεωρεί πως η αγάπη του γονέα του θα το ακολουθεί όπου κι αν πάει. Γι’ αυτό και δεν έχει αίσθηση του κινδύνου, γιατί η γνώση της αγάπης τον συνέχει.
Με παρόμοιο τρόπο, απλοϊκά μιλώντας, οι πρωτόπλαστοι, παρόλο που ο Θεός τους ενημέρωσε για τους κινδύνους, αποφάσισαν να ενεργήσουν εξερευνητικά, παρασυρόμενοι από τις αισθήσεις. Η γλυκύτητα της ηδονής τους έθελξε. Ήθελαν να γνωρίσουν τον κόσμο και να τον γευτούν. Όχι όμως τα νοήματα του κόσμου, όχι την ουσία των όντων, αλλά την ηδονή που προσφέρουν. Έτσι, η ηδονή, από χαρά της μετοχής, έγινε ο σκοπός, κι αυτός ο σκοπός τους γύμνωσε. Έχασαν τον προσανατολισμό τους, σκοτίστηκε ο νους και αλλοιώθηκε η εικόνα που είχαν για τον Θεό και τον σύντροφό τους.
Λογικό ήταν, λοιπόν, αφού πλέον η σχέση μετατράπηκε σε ηδονή αισθήσεων, κυριάρχησε ο ατομισμός στην σχέση.
«Τότε άκουσαν το θόρυβο που έκανε ο Θεός, καθώς περπατούσε στην κήπο το δειλινό, και κρύφτηκαν απ’ αυτόν ο Αδάμ και η γυναίκα του ανάμεσα στα δένδρα του κήπου. Αλλά ο Κύριος ο Θεός φώναξε τον Αδάμ και του είπε: « Που είσαι;»( Γένεσις 3:8-9). Ο Θεός αναζήτησε τον άνθρωπο, όπως ο γονιός που ψάχνει το παιδί του.
Ο Αδάμ, όμως, γεμάτος από ενοχές που μόνος του δημιούργησε (Ερινύες τις ονόμασαν οι αρχαίοι Έλληνες) «είδε τον Θεό ως τιμωρό» λόγω της παράβασης της εντολής. Ο Θεός όμως, ως στοργικός πατέρας αναζήτησε τον άνθρωπο για να συνεχίσει μαζί του τη σχέση την προσωπική. «Ποιος σου είπε πως είσαι γυμνός;» τον ρώτησε ο Θεός. Όμως ο Αδάμ δεν κατάλαβε τον Θεό, δεν Τον εννόησε ως Πατέρα, έτοιμο να συγχωρέσει και να βοηθήσει, αλλά ως δικαστή και τιμωρό.
Δυστυχώς, αυτή η αντίληψη κυριαρχεί σε όλη την ανθρωπότητα μέχρι και σήμερα, ακόμα και μέσα στους κόλπους των πιστών Χριστιανών. Έτσι, θεώρησαν καλό να ζητήσουν από τον Χριστό να τιμωρήσει την μοιχαλίδα, ενώ Εκείνος είδε την ευκαιρία να την συναντήσει στο φόβο της, στην αμαρτία της στην γύμνια της και να την βοηθήσει να ορθοποδήσει (Ιωαν. 8:7).
Ο Θεός Πατέρας φανερώθηκε σε εμάς μέσω του Υιού Του, του προαιώνιου Θεού Λόγου, όχι για να μας τιμωρήσει που είμασταν αμαρτωλοί, αλλά για να μας συναντήσει στη γύμνια μας, στο φόβο μας, στο χαμένο προσανατολισμό μας και να μας δώσει την δυνατότητα να αποκτήσουμε πάλι σχέση μαζί Του (Ιωαν.3:16-17). Ήρθε για να νεκρώσει την αστοχία μας και τις συνέπειές της στη ζωή μας, να μας αναγεννήσει, να ανανεώσουμε τη σχέση μας μαζί Του, να μας δώσει την αρχική μας λάμψη, να σβήσει τους φόβους μας, να δώσει νόημα στην ύπαρξη μας. Μας ζητά να παραλάβουμε όλα όσα είμαστε και να τα προσφέρουμε στο Θεό, στο θυσιαστήριο εκεί, στην Αγία Τράπεζα, όπου εκείνος θα νεκρώσει όλα όσα έγιναν και θα μπορέσουμε, επιτέλους, να ακούσουμε τη φωνή του ξανά: «Άνθρωπε, που είσαι;» κι εμείς να αποκριθούμε, λέγοντας: «Εδώ είμαι Κύριε, γυμνός και μπερδεμένος, δέξε με μετανοούντα και δείξε μου τον τρόπο να γυρίσω, γιατί χάθηκα. Μου έλειψες και σε θέλω, βοήθησε με στην αδυναμία μου.»
Και απλώνοντας το χέρι μας προς Αυτόν, θα μας σηκώσει και θα αποκατασταθεί η σχέση μας μαζί Του, όπως αναστήθηκε από τους νεκρούς. Έτσι θα αναστηθούμε κι εμείς μαζί Του (Ρωμ. 6:6-11), ζώντας την ομορφιά της ζωής Του που δεν έχει τέλος!
Αντώνιος Βοναζούντας, Κατηχητής
Νοέμβριος - Δεκέμβριος 2024
Χριστουγεννιάτικη Ιστορία
Μία μέρα ένας ταχυδρόμος χτύπησε την πόρτα ενός σπιτιού. Μία παιδική φωνή ακούστηκε πίσω από την πόρτα να λέει:
– Αμέσως, παρακαλώ περιμένετε λίγο!
Μετά από λίγα λεπτά ο ταχυδρόμος άρχισε να χτυπά ξανά την πόρτα. Η φωνή ενός μικρού κοριτσιού ακούστηκε πίσω από την πόρτα:
– Αν βιάζεστε, αφήστε τα γράμματα στο χαλάκι.
Ο ταχυδρόμος, θυμωμένος, απάντησε:
– Έχετε μια επιστολή που απαιτεί την υπογραφή σας. Θα περιμένω.
Πέρασε λίγη ώρα μέχρι να ανοίξει η πόρτα. Όλος του ο θυμός έσβησε αμέσως. Ένα κοριτσάκι με καροτσάκι, χωρίς πόδια, αλλά με γουρλωμένα μάτια, τον παρακολουθούσε, χαμογέλασε και είπε:
– Σας ευχαριστούμε για την υπομονή σας. Καλημέρα!
Ο ταχυδρόμος, κάθε φορά που χτυπούσε την πόρτα, πλέον περίμενε υπομονετικά να φτάσει το κοριτσάκι, που άρχισε να του κάνει διάφορες ερωτήσεις: «Πώς σε λένε; Σου αρέσει αυτό που κάνεις; Έχεις παιδιά; Πόσα γράμματα πρέπει να παραδώσεις σήμερα;»
Τότε, ο ταχυδρόμος πήρε θάρρος και άρχισε κι εκείνος να την ρωτά. Τη ρώτησε για τα πόδια της, αλλά εκείνη δεν θύμωσε και του απάντησε χαμογελώντας:
– Δεν μπορώ να περπατήσω, γιατί γεννήθηκα χωρίς αυτά. Ο μπαμπάς λέει πάντα ότι η καρδιά μου είναι τόσο μεγάλη που έχει τα δικά της πόδια. Κάθε μήνα βάζω χρήματα σε αυτόν τον κουμπαρά και όταν γεμίσει, ο μπαμπάς θα μου αγοράσει προσθετικά πόδια και θα μπορώ να περπατήσω κι εγώ.
Έγιναν καλοί φίλοι. Ήρθε το φθινόπωρο, μαζί και οι βροχές. Το κοριτσάκι παρατήρησε πως τα παπούτσια του ήταν σάπια. Όταν πλησίαζαν τα Χριστούγεννα, ο ταχυδρόμος αποφάσισε να μην πάει με άδεια χέρια και αγόρασε ένα κουτί καραμέλες. Χτύπησε την πόρτα, της έδωσε το γράμμα, και μαζί και το κουτί. Ήταν τόσο ενθουσιασμένη. Γύρισε και στο τραπέζι πίσω της, πήρε ένα μεγάλο κουτί και του ζήτησε να το πάρει στο σπίτι του.
– Δεν μπορώ να δεχτώ κάτι τέτοιο.
– Νόμιζα ότι ήμασταν φίλοι, αν δεν δεχτείς, θα στεναχωρηθώ πολύ τα Χριστούγεννα.
Στο άκουσμα αυτό, ο ταχυδρόμος πήρε το δώρο και έφυγε, ευχαριστώντας το κοριτσάκι. Στο σπίτι, όταν άνοιξε το κουτί, βρήκε ένα καινούργιο ζευγάρι πανάκριβες μπότες και ένα σημείωμα: «Για τον καλό μου φίλο! Τώρα θα μπορείς να περπατάς χωρίς να βρέχονται τα πόδια σου».
Τα μάτια του ταχυδρόμου βούρκωσαν. Συνειδητοποίησε, όμως, ότι μέσα στο κουτί υπήρχαν και μερικά απομεινάρια από τον κουμπαρά, που μάλλον είχε σπάσει το κοριτσάκι για να του αγοράσει το ζευγάρι μπότες. Την επόμενη μέρα πήγε στο αφεντικό του και του είπε:
– Κύριε, αλλάξτε μου διαδρομή. Αυτό το παιδί εγκατέλειψε το όνειρό του να περπατήσει, για να μπορώ να περπατώ χωρίς να βρέχονται τα πόδια μου. Δεν μπορώ να την αντικρίσω άλλο. Ντρέπομαι.
Όταν το αφεντικό άκουσε για αυτή τη σπουδαία χειρονομία από ένα παιδί, οργάνωσε έναν έρανο. Την ημέρα των Χριστουγέννων ο ταχυδρόμος χτύπησε την πόρτα. Η πόρτα άνοιξε γρήγορα αυτή τη φορά και ο πατέρας βγήκε με το κοριτσάκι στην αγκαλιά του. Δεν ήταν μόνον ο ταχυδρόμος, αλλά το αφεντικό του και όλοι οι ταχυδρόμοι της πόλης. Το κοριτσάκι ξαφνιάστηκε με αυτό που είδε. Ο ταχυδρόμος κράταγε ένα κουτί, που το έδωσε στον πατέρα της, μαζί με ένα σημείωμα για το κοριτσάκι.
Στο κουτί υπήρχαν προσθετικά πόδια για να περπατήσει το κοριτσάκι και το σημείωμα έλεγε: «Για την καλύτερή μας φίλη. Τώρα θα μπορείς να περπατήσεις, αλλά η καρδιά σου είναι τόσο μεγάλη που έχει τα δικά της πόδια, έτοιμη να τρέξει για να κάνει καλό ακόμα και σε ένα ταχυδρόμο».
Επομένως, σε όποια κατάσταση κι αν βρίσκεσαι, αν έχεις καρδιά γεμάτη αγάπη, χαμόγελο στα χείλη και ζεστό λόγο, οι γύρω σου θα πλουτίσουν.
Νοέμβριος - Δεκέμβριος 2024
Ο Μέγας Βασίλειος για τη Γέννηση του Χριστού
Ο Μέγας Βασίλειος θαυμάζοντας το γεγονός της Γεννήσεως του Χριστού, θέτει στο στόμα της Παναγίας τα ακόλουθα λόγια:
«Πως να Σε ονομάσω εγώ, θαυμαστό μου βρέφος; Τι θνητό όνομα να δώσω στον καρπό του Αγίου Πνεύματος;
Να Σου προσφέρω θυμίαμα ή γάλα; Έχεις ανάγκη από τις μητρικές μου φροντίδες, ή να πέσω στα πόδια Σου και να Σε λατρεύω; Τι ανεξήγητη αντίθεση;
O ουρανός είναι ο θρόνος Σου κι εγώ σε τοποθέτησα στα γόνατα μου. Σε βλέπω στην γη κι όμως δεν άφησες τον ουρανό. O ουρανός είναι εκεί, όπου ευρίσκεσαι Εσύ».
Νοέμβριος - Δεκέμβριος 2024
Σκέψεις Με Την Ευκαιρία Των Χριστουγέννων
Μέσα σε μια μεταβαλλόμενη κοινωνία, η ροή των ανθρωπίνων πραγμάτων αλλάζει και παίρνει πολλές φορές απρόβλεπτες διαστάσεις. Στην όλη αυτή μεταβολή, από ανθρωπίνης πλευράς, μόνον μια παράμετρος παραμένει σταθερή. Η προσπάθεια του ανθρώπου. Η προσπάθεια του ανθρώπου παραμένει πάντα σταθερός άξονας κάθε δημιουργίας. Η μάνα αγωνίζεται πάντα με αγάπη και αυτοθυσία για τον άντρα και τα παιδιά της, ο εργαζόμενος έχει τα δικά του προβλήματα που πρέπει να ξεπεράσει, ο άνεργος και μάλιστα ο νέος, αντιμετωπίζει την ανελέητη κατάσταση που φέρνει η πάροδος του χρόνου. Η επιστήμη προσπαθεί να βελτιώσει τις ανθρώπινες συνθήκες ζωής. Πρέπει να προσπαθήσει ο άνθρωπος, να αγωνιστεί, να κοπιάσει. Ο αγώνας είναι διαρκής. Η προσπάθεια για κάποια υπέρβαση είναι ασταμάτητη. Υπέρβαση από το πρόσκαιρο.
Γιατί αν δεν νιώσεις το πρόσκαιρο, το πεπερασμένο, πώς θα αντιληφθείς και πώς θα καταστήσεις δυνατό το να γευτείς το άπειρο, την αιωνιότητα; Στο τέλος, ο άνθρωπος είναι πλασμένος για την αιωνιότητα και αυτή είναι η καθοριστική του επιδίωξη. Για ποιο πράγμα και γιατί προσπαθούμε στη ζωή μας; Έχουμε ιεραρχήσει τους στόχους μας, τί ψάχνουμε στη ζωή μας και ποιος είναι ο σκοπός μας; Ξεχνάμε πως ένας μόνο στόχος της ανθρώπινης ζωής είναι εφικτός. Και αυτός αναφέρεται στην πνευματική μας υπόσταση. Η πνευματική μας πορεία παραμένει στο περιθώριο, ενώ αυτή εξαρτάται και από τη δική μας συγκατάθεση. Την ξεχνάμε και πολλές φορές την παραγνωρίζουμε. Η πνευματική μας πορεία πολλές φορές παραμελείται. Γι’ αυτό και η προσπάθεια του ανθρώπου πρέπει σε αυτό το σημείο να δώσει την προσοχή της.
Η προσπάθειά μας καθορίζεται από τον τρόπο που θα διατηρήσουμε την πίστη μας στον Θεό. Τούτο σημαίνει αυτόματα ότι πιστεύουμε και στην αποστολή του ανθρώπου πάνω στη γη. Η διατήρηση της χριστιανικής μας πίστης πρέπει να είναι πρωταρχικό μας μέλημα. Κύρια προσπάθεια του ανθρώπου είναι να παραμείνει άνθρωπος, με άλφα κεφαλαίο. Η προσπάθεια αυτή μειώνει τα αδιέξοδα, αυξάνει την πίστη, εξουδετερώνει τα αισθήματα ανασφάλειας που καταστρέφουν κάθε ελπίδα. Η εγκατάλειψη και η παραίτηση μπροστά στα δύσκολα δεν αποδίδουν ποτέ καρπούς. Η προσπάθεια κερδίζεται πάντα με νίκες, όσο κι αν τούτο φαίνεται δύσκολο. Τί άλλο μπορεί να σημαίνει το «καθ’ ομοίωσιν», αν όχι μια θεϊκή προτροπή που μπορεί και την τελειότητα να επιδιώκει;
Μην ξεχνάμε ότι ο δρόμος του ουρανού είναι ανοιχτός για όλους τους ανθρώπους. Η γέννηση του Χριστού άνοιξε διάπλατα τον δρόμο αυτό και είναι δωρεάν. Η αγάπη πάντοτε είναι ανιδιοτελής και ο Θεός είναι αγάπη (Ευαγγελιστής Ιωάννης). Η προσπάθεια για πνευματική καταξίωση πλέον, δεν χρειάζεται παρά δύο μόνο πράγματα: την θέληση τη δική μας και τη Χάρη του Θεού. Αν θελήσουμε ειλικρινά, ο καρδιογνώστης Χριστός θα μας οδηγήσει στον δρόμο του ουρανού.
Φωτεινή Ηλιοπούλου
Σεπτέμβριος - Οκτώβριος 2024
Ένα Έθνος, Μια Ψυχή
Με απροκάλυπτο θαυμασμό στάθηκε ο κόσμος ολόκληρος μπρος στη μικρή Ελλάδα, που το 1940 νίκησε την πανίσχυρη Ιταλία και αντιστάθηκε ηρωικά, χωρίς πνεύμα ηττοπάθειας, χωρίς σύμπλεγμα κατωτερότητας, ως ίσος προς ίσον, ακόμα και προς τη θεωρούμενη ως τότε αήττητη Γερμανία. Ο άθλος της αποτέλεσε απρόσμενη έκπληξη, ευχάριστη για τους μεν, δυσάρεστη για τους δε. Όλοι όμως, εχθροί και φίλοι, στάθηκαν μπροστά της προσοχή και απέδωσαν τα εύσημα στον μικρό λαό που επέδειξε σθένος γίγαντα. Στο εξής οι ήρωες θα είχαν ως πρότυπο τους Έλληνες, όπως ειπώθηκε προσφυώς (Ουίνστον Τσώρτσιλ).
Πολλοί παράγοντες, θείοι και ανθρώπινοι, συνέβαλαν στην επιτέλεση του θαύματος του ’40. Θα επικεντρωθούμε σε έναν. Στην ομοψυχία. Δεν πολέμησε μόνον ο στρατός μας στα βουνά της χιονοσκέπαστης Ηπείρου. Όλο το έθνος συστρατεύθηκε. Κάθε ηλικία, από την πιο μικρή ως την πιο μεγάλη, έδωσε δυναμικά το «παρόν». Ο καθένας στο πόστο του. Ανάλογα με τη δύναμή του και την ειδικότητά του. Ο καθένας συνεισέφερε στον κοινό αγώνα κατά το χάρισμά του. Οι πολλοί έγιναν ένας. Ένα σώμα με πολλά μέλη, συντονισμένα στην απόλυτη λειτουργική αρμονία. Δεν σκεφτόταν και δεν ενεργούσε κανένας κατά το δικό του θέλημα. Ξεχάστηκε το εγώ, παραμερίστηκε. Ήρθε στο προσκήνιο η αξία του «εμείς» του ήρωα Μακρυγιάννη. Κατανοήθηκε πλήρως πως αν η Πατρίδα πηγαίνει στο σύνολό της καλά, είναι όφελος για όλους. Αν η Πατρίδα χάνεται, τί νόημα έχει να ευημερούν μερικοί; Η γενική δυστυχία θα παρασύρει και κάθε ιδιωτική ευημερία. Ενώ σε μια Πατρίδα που ευτυχεί, λέγει ο αρχαίος Περικλής, ακόμα κι αν κάποιος δυστυχήσει, «πολλώ μάλλον διασώζεται» (Θουκυδίδου Ιστορίαι, 2, 60, 2-4).
Έτσι, ο άμαχος πληθυσμός, αποχαιρετώντας με πόνο, αλλά και ενθουσιασμό τα μάχιμα παιδιά του που ξεκινούσαν τραγουδώντας για το μέτωπο, στρώθηκε αμέσως στη δουλειά. Πολέμησε κι αυτός με κάθε τρόπο στα μετόπισθεν. Οι Ελληνίδες της Ηπείρου και της Δυτικής Μακεδονίας σήκωσαν, με ατσάλινη ψυχή, στους αδύνατους ώμους τους το βαρύτατο έργο του εφοδιασμού. Βρέθηκαν κι αυτές στην πρώτη σχεδόν γραμμή, δίπλα στον μαχόμενο στρατιώτη, δίνοντάς του πνοή ζωής, ανάσα απ’ την ανάσα τους, σ’ έναν δίχως ανάπαυλα πόλεμο.
Οι εχθροί ήταν πολλοί στα άγρια πολεμικά μέτωπα, μα χειρότερος απ’ όλους αποδείχτηκε το κρύο. Ολόκληρη η Ελλάδα βάλθηκε τότε να ζεστάνει τον παγωμένο φαντάρο. Μικρά κορίτσια, αλλά και αιωνόβιες γιαγιές, ρίχτηκαν στον αγώνα «της φανέλλας του στρατιώτη». Χιλιάδες δέματα με μάλλινα πλεχτά, συνοδευμένα με τις προσευχές όλου του έθνους, έφτασαν στη γραμμή του πυρός, ζέσταναν τις ψυχές των παιδιών που πολεμούσαν στα χιόνια. Ο λαός είχε γίνει μια μεγάλη ζεστὴ οικογένεια. Το ’νιωθε ο έρημος στρατιώτης και παρηγοριόταν.
Γράφει ένας τραυματίας από το μέτωπο για τον στρατό των μετόπισθεν:
«Καλή μου μανούλα, …όταν νιώθουμε ότι πίσω μας υπάρχει ένας ολόκληρος κόσμος που φροντίζει…, όταν βλέπουμε ότι τα αισθήματα της αλληλεγγύης πλημμυρίζουν τις καρδιές όλου του Ελληνισμού, η ψυχή μας γεμίζει συγκίνηση και ορκιζόμαστε, ότι δεν θα αφήσουμε ποτέ εχθρικό ποδάρι να μολύνει την ένδοξη γη μας. Αψηφούμε τα χιόνια και τις παγωνιές. Αγνοούμε τους κόπους και τις κακουχίες. Γινόμαστε τρομεροί και ικανοί να επιτελέσουμε και τους δυσκολότερους άθλους».
Ποιος μπορεί να νικήσει το έθνος που έχει τέτοια ψυχή;
(π. Δημητρίου Μπόκου, «Αντιύλη», Ι. Ν. Αγ. Βασιλείου, Πρέβεζα)