Ιανουάριος - Φεβρουάριος 2026
ΠΕΡΙ TOY ΑΓΙΟΥ ΠΝΕΥΜΑΤΟΣ
Λόγος ΛΑ’, Περί του Αγίου Πνεύματος
Αγίου Γρηγορίου του Θεολόγου

Αλλά ποιός προσκύνησε ποτέ το Πνεύμα; ισχυρίζεται (ο αιρετικός). Ποιός (από τους αγίους) της Παλαιάς ή της Καινής Διαθήκης; Ποιός προσευχήθηκε σ’ αυτό; Πού είναι γραμμένο ότι πρέπει να Το προσκυνούμε ή να προσευχόμαστε σ’ Αυτό; Και από που το έχεις πάρει;
Το Πνεύμα είναι αυτό, μέσα από το οποίο προσκυνούμε τον Θεό και με τη βοήθεια του οποίου προσευχόμαστε. Διότι Πνεύμα λέγει η Γραφή πως είναι ο Θεός και αυτοί που τον λατρεύουν πρέπει να τον λατρεύουν με τη δύναμη του Πνεύματος, που φανερώνει την αλήθεια (Ομιλία Ι. Χριστού με τη Σαμαρείτισσα που τον ξεδίψασε, βλ. Ιωάννης 4:23,24).
Και αλλού λέγει πάλι η Γραφή: «Εμείς δεν ξέρουμε ούτε τί ούτε πώς να προσευχηθούμε. Το Πνεύμα όμως μεσιτεύει το ίδιο στο Θεό για μας με στεναγμούς που δεν μπορούν να εκφραστούν με λέξεις (βλ. προς Ρωμ. 8:26-27). Και αλλού: Θα προσευχηθώ με το Πνεύμα, θα προσευχηθώ και με το νου, δηλαδή με το νου και το Πνεύμα (βλ. προς Κορ. Α΄ 14:15-25). Το να προσκυνώ λοιπόν το Πνεύμα ή να προσεύχομαι, δεν μου φαίνεται ότι είναι τίποτε άλλο παρά το ότι το ίδιο το Πνεύμα προσφέρει στον εαυτό του την προσευχή και την προσκύνηση. Ποιός από τους ένθεους και από αυτούς, που γνωρίζουν πολύ καλά, δεν θα επαινούσε αυτό το πράγμα, ότι δηλαδή η προσκύνηση του ενός, και των τριών είναι προσκύνηση, αφού είναι ομότιμη και στα τρία πρόσωπα η αξία και η θεότητα; Και βέβαια ούτε εκείνο που λέγεται στη Γραφή θα φοβηθώ, ότι δηλαδή τα πάντα έχουν γίνει μέσω του Υιού, σαν να ήταν ένα από τα πάντα και το Άγιο Πνεύμα.