Η γιορτή του Ευαγγελισμού της Θεοτόκου τιμά την απερίγραπτη με λόγια στιγμή, που ο Θεός ανύψωσε τη γυναίκα με το άγιο χέρι Του. Την ευλόγησε και την αξίωσε να γίνει αυτή η πηγή του μυστηριακού μεγαλείου της ζωής, η πλατυτέρα των ουρανών, αυτή που θα κρατήσει στην αγκαλιά της τον Θεάνθρωπο, η γλυκιά μας Παναγιά.
Όλες οι γενιές μέσα στις αιώνες ευχαριστούμε την Παναγία Μητέρα για την ταπείνωσή της, που προσέλκυσε την χάρη του Θεού στη ζωή της και γέννησε τον Σωτήρα του κόσμου, τον Ιησού Χριστό. Μάλιστα, λέει η ίδια στο κατά Λουκάν Άγιο Ευαγγέλιο (1:49):
«Ὅτι ἐποίησέ μοι μεγαλεῖα ὁ δυνατὸς καὶ ἅγιον τὸ ὄνομα Αὐτοῦ, καὶ τὸ ἔλεος Αὐτοῦ εἰς γενεὰν καὶ γενεὰν τοῖς φοβουμένοις Αὐτόν»
Παράλληλα, την ίδια ημέρα τιμούμε την εθνική μας γιορτή, την Επανάσταση του 1821. Πολυδιάστατη και ουσιαστική η συμβολή των γυναικών στην Εθνεγερσία του 1821. Ο Σολωμός γράφει γι’ αυτές τις γυναίκες: «Θαυμάζω τις γυναίκες μας και στ’ όνομά τους μνέω». Κανείς πάντως δεν μπορεί να αρνηθεί ότι όλοι οι ηρωικοί αυτοί καθημερινοί άνθρωποι, γνωστοί και άγνωστοι, είχαν μια μάνα που της φιλούσαν το χέρι και έλεγαν: «Μάνα μου δωσ’ μου μια ευχή, να πάω να πολεμήσω».
Η Επανάσταση του 1821 δεν είναι παρά η κατάληξη μιας μακροχρόνιας προετοιμασίας στην οποία εμπεριέχονται πράξεις αντίστασης, εξεγέρσεις και ολοκαυτώματα, με πολλούς φανερούς, αλλά και αφανείς ήρωες και ηρωίδες, που «πρωτοσπείρανε της λευτεριάς τον σπόρο» και γίνανε οι πρωτεργάτες του ξεσηκωμού, σύμβολα και οδηγοί για τις κατοπινές γενιές.
Αρκεί να θυμηθούμε μερικά ονόματα, όπως: τον Ρήγα Φεραίο, εθνομάρτυρα και πρόδρομο της Ελληνικής Επανάστασης του 1821.
Τον Οδυσσέα Ανδρούτσο που μέσα από την προκήρυξή του τονώνει και ενθαρρύνει τους υπόδουλους Έλληνες να δράξουνε τα άρματα μια μέρα και να στραφούνε καταπάνω στους τυράννους τους. «Τί τη θέλουμε» έλεγε «βρε αδέλφια αυτή την πολυπικραμένη ζωή, να ζούμε κάτω από τη σκλαβιά και το σπαθί των Τούρκων να κουνιέται στα κεφάλια μας; Τίποτε δεν μας απόμεινε. Οι εκκλησίες μας γεννήκανε τζαμιά και αχούρια των Τούρκων. Κανένας δεν μπορεί να πει πως τάχα έχει κάτι δικό του, γιατί αύριο βρίσκεται φτωχός σαν διακονιάρης στη στράτα. Δεν πρέπει αδέλφια μου να σταυρώσουμε τα χέρια και να κοιτάμε τον ουρανό. Ο Θεός μας έδωσε χέρια, γνώση και νου, ας το βάλουμε γρήγορα σε δράση και ας είμαστε βέβαιοι πως ο Χριστός μας θα βάλει το χέρι επάνω μας».
Και ο Κολοκοτρώνης μας επισημαίνει μεγάλες αλήθειες, διαχρονικές που ισχύουν και στην εποχή μας: «Οι Έλληνες ενωμένοι μεγαλουργούν. Με τη διχόνοια κινδυνεύουν να αφανιστούν. Η Πατρίδα μας δεν αντιμετωπίζει κινδύνους μόνο από εξωτερικούς εχθρούς όσο από τον εσωτερικό διχασμό, την ασυνεννοησία και τους εγωισμούς μας». Ας σκεφθούμε τι οφείλουμε σε αυτούς τους ήρωες που πολέμησαν για να μας ελευθερώσουν από τη μακραίωνη σκλαβιά. Πώς μπορεί κανείς να ξεπληρώσει αυτό το χρέος; Πώς αλλιώς παρά με την αγάπη προς την Πατρίδα. Ας έχουμε πάντα μέσα μας την αγάπη αυτή. Ας τη βάλουμε βαθιά στην καρδιά μας, ας είναι οδηγός στις πράξεις μας και στις σκέψεις μας. Γιατί στους ήρωες αυτούς που με αυταπάρνηση έδωσαν τη ζωή τους, θέτοντας πάνω από όλα τα συμφέρον της Πατρίδας τους και τα ιδανικά τους, χρωστάμε σήμερα την ελευθερία μας.
Φωτεινή Ηλιοπούλου, Εκπαιδευτικός
Αυτά είναι τα λόγια με τα οποία τελειώνει την ομιλία του ο απ. Πέτρος, «πλησθείς Πνεύματος Αγίου», δηλαδή γεμάτος με το Άγιο Πνεύμα, μπροστά στο Συνέδριο των θρησκευτικών αρχόντων των Ιουδαίων, όταν του ζήτησαν με ποια δύναμη αυτός και ο Ευαγγελιστής Ιωάννης θεράπευσαν τον εκ γενετής χωλό την προηγούμενη ημέρα.
Κανένας άλλος και κανένα άλλο όνομα: «Καὶ οὐκ ἔστιν ἐν ἄλλῳ οὐδενὶ ἡ σωτηρία· οὐδὲ γὰρ ὄνομά ἐστιν ἕτερον ὑπὸ τὸν οὐρανὸν τὸ δεδομένον ἐν ἀνθρώποις ἐν ᾧ δεῖ σωθῆναι ἡμᾶς», αναφέρει το αρχείο κείμενο.
Ιδιαίτερα σήμερα, ζούμε σε μία εποχή που επικρατεί η αντίληψη ότι υπάρχουν πολλοί δρόμοι και τρόποι, που μπορεί ο άνθρωπος να επιλέξει για να πλησιάσει τον Θεό. Μέσα από μία θρησκεία, από μία ιδεολογία ή από κάποιο πρόσωπο. Ο Θεός στον Λόγο Του μας το ξεκαθαρίζει. Κανένας άλλος εκτός από τον Ιησού Χριστό και κανένα άλλο όνομα εκτός από το όνομα του Χριστού δεν μπορεί να σώσει τον άνθρωπο.
Ο Χριστός είναι ο μοναδικός και αποκλειστικός σωτήρας των ανθρώπων. Ο ίδιος ο Χριστός είπε: «Εγώ είμαι η οδός, η αλήθεια και η ζωή. Κανείς δεν πηγαίνει στον Πατέρα παρά μόνον εάν περάσει από Εμένα» (Ιωαν. 14:6). Η οδός, η μόνη οδός δηλαδή, ο μόνος δρόμος που οδηγεί τον άνθρωπο στον Θεό. Γιατί μόνον Αυτός, ο Χριστός, σταυρώθηκε για τις αμαρτίες μας, πλήρωσε για την λύτρωσή μας και μας συμφιλίωσε με τον Θεό, παρ’ ότι ήμασταν εχθροί Του (Ρωμ. 5:10).
Ο Θεός δεν είναι απόμακρος και ξένος όπως υποστηρίζεται από κάποιους. Δια του Χριστού ο άνθρωπος, αν το θελήσει, ξεκινά μια αιώνια σχέση αγάπης με τον Θεό. Μία καθημερινή ζωντανή συμπόρευση και συντροφιά με τον Θεό που μας έπλασε γι’ αυτόν ακριβώς το λόγο: για να είμαστε μαζί του ενωμένοι για πάντα. Αυτός να είναι ο φίλος μας κάθε στιγμή, σε κάθε κατάσταση, σε κάθε ανάγκη. Αυτός να είναι χαρά μας σε κάθε λύπη, σε κάθε δυσκολία. Αυτός να είναι η ειρήνη μας μπροστά σε κάθε φόβο, ακόμα και στο φόβο του θανάτου. Μόνον ο Χριστός μπορεί να μας δώσει την πληρότητα της ζωής. Αυτός που είναι Κύριος κάθε αρχής και εξουσίας. Μόνο στο Χριστό βρίσκει ο άνθρωπος αυτό που ζητά, αυτό που έχει ανάγκη. Ένα θαυμαστό σχέδιο για κάθε άνθρωπο που θα Τον πιστέψει και θα Τον εκζητήσει. Θα πιστέψει και θα εκζητήσει με μετάνοια τον Ιησού Χριστό για να κατοικήσει στην καρδιά του και στη ζωή του αιώνια. Γι’ αυτό σταυρώθηκε και αναστήθηκε ο Χριστός. Γι’ αυτό είναι ο μόνος Σωτήρας. Μόνον αυτός μας αγάπησε με μία μοναδική αγάπη από την οποία τίποτε και κανένας δεν μπορεί να μας χωρίσει, ούτε οι χειρότερες στιγμές στη ζωή μας, ούτε ο θάνατος (Ρωμ. 8:39).
Μόνον αυτός είναι η Αλήθεια. Αυτός, όχι απλά λέει την αλήθεια, είναι η Αλήθεια. Και είναι η Αλήθεια, γιατί είναι ο ίδιος ο σαρκωμένος Χριστός που μας αποκάλυψε ποιος είναι πραγματικά ο Θεός (όσο βέβαια μπορούμε να καταλάβουμε). Ο Θεός που θέλει να κατοικεί μέσα στον άνθρωπο για να τον μεταμορφώσει, να τον αναγεννήσει, να του προσφέρει ό,τι πραγματικά χρειάζεται, να απαντήσει σε κάθε του ερώτημα, απορία αμφιβολία, γιατί Αυτός είναι η Αλήθεια που πραγματικά ελευθερώνει.
Για τον γράφοντα, το άρθρο αυτό είναι η προσωπική κατάθεση μιας ευγνώμονος καρδιάς που η αγάπη του Θεού την άγγιξε. Τα λόγια του Αγίου Ιωάννη του Χρυσοστόμου και του Αγίου Σωφρονίου του Έσσεξ, εκφράζουν απόλυτα την ευγνωμοσύνη αυτή και την πίστη στον μοναδικό πρόσωπο, στο μοναδικό όνομα, τον Ιησού Χριστό: «Αν πάω στον Παράδεισο και μου πουν ότι ο Χριστός δεν βρίσκεται εκεί αλλά στην κόλαση, θα ζητήσω να πάω στην κόλαση διότι η κόλαση με τον Χριστό γίνεται Παράδεισος, όπως ο παράδεισος χωρίς Χριστό γίνεται κόλαση» (Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος).
Γινόμαστε Χριστιανοί, όχι για να διευκολύνουμε την σταδιοδρομία μας πάνω στη γη, αλλά διότι «ο Θεός αγάπη εστί». Στην χριστιανική ζωή δεν είμαστε ευτυχείς παρά μόνον εξαιτίας του Χριστού και εξαιτίας της επιγνώσεως ότι αυτός είναι η Αλήθεια. Για κανέναν άλλο λόγο (Άγιος Σωφρόνιος του Έσσεξ).
Με τα παραπάνω λόγια είμαστε καλύτερα προετοιμασμένοι για να ξεκινήσουμε με τη χάρη του Χριστού τη Νέα Χρονιά 2024!
Ι. Κανταρτζής
Ήρθε και πάλι η νύχτα, και οι άνθρωποι, όπως κάνουν κάθε βράδυ, ετοιμάζονται να ξεκουραστούν από τον κόπο της ημέρας. Οι πανδοχείς τελειώνουν τις τελευταίες εκκρεμότητες. Τόσοι ξένοι, και έπρεπε όλοι να φιλοξενηθούν. Κανένας δεν είχε ούτε τη δύναμη, αλλά ούτε και τη συνήθεια να κοιτάξει την ομορφιά που ο Δημιουργός δημιούργησε στους ουρανούς με τους αμέτρητους γαλαξίες και τα ακόμα περισσότερα αστέρια. Τρέχουν να προλάβουν τις εκκρεμότητες της καθημερινότητας. Κι όμως, υπάρχουν κάποιοι που μέσα στην ηρεμία της νύχτας «βλέπουν» την απέραντη ομορφιά του Δημιουργού. Είναι οι ποιμένες, οι απλοί βοσκοί, αυτοί που αφού έβαλαν το ποίμνιο στο μαντρί, κάθονται και απολαμβάνουν τη δροσιά της νύχτας. Κι όμως, υπήρξε κάτι που τάραξε την ηρεμία της νύχτας, έζησαν κάτι πρωτοφανές που στην ιστορία δεν ξανάγινε…
Άγγελος παρουσιάστηκε μπροστά τους και μέσα στο σκοτάδι γέμισαν με φως…..τα έχασαν, τί συμβαίνει εδώ; Και πριν προλάβουν να βγάλουν μια λέξη, τους λέει: «Μη τρομάζετε! Να, σας φέρνω ένα χαρμόσυνο μήνυμα, που θα γεμίσει με χαρά όλο τον κόσμο. Γιατί σήμερα, στην πόλη του Δαβίδ γεννήθηκε για χάρη σας Σωτήρας - κι αυτός είναι ο Χριστός ο Κύριος» (Λουκ. 2:10).
Άγγελοι άρχισαν να ψάλλουν…. «Δόξα εν υψίστοις Θεώ και επί γης ειρήνη, εν ανθρώποις ευδοκία» (Λουκ. 2:14).
Ωωωω!!! Τί θαύμα είναι αυτό, τί βιώσαμε σήμερα! Πριν ακόμα προλάβουν οι σκέψεις να τους δημιουργήσουν αναστολές, έτρεξαν να δουν τον Σωτήρα, να δουν ποιος είναι αυτός που θα σώσει τον λαό από τις αμαρτίες του. Η ζωή τους από εκείνη τη στιγμή έπαψε να είναι ίδια, η καρδιά τους πλημμύρησε φως, έγινε πηγή νερού ζωντανού, είδαν τον Σωτήρα και τον προσκύνησαν.
Μα καλά, πώς και δεν τους είδαν οι υπόλοιποι άνθρωποι που βρίσκονταν στο ίδιο μέρος; Κι όμως, δεν τους είδαν πάρα μόνον οι βοσκοί, γιατί ήταν απλοί άνθρωποι, που πίστεψαν στην ρήση του αγγέλου. Είχαν καθαρή καρδιά, που έβλεπε τον Δημιουργό κάθε μέρα, μέσω των προβάτων, της φύσεως και του ουρανού που κάθε βράδυ κοινωνούσαν. «Μακάριοι όσοι έχουν καθαρή καρδιά, γιατί αυτοί θα δουν το πρόσωπο του Θεού» (Ματθ. 5:8).
Κάτι αντίστοιχο έγινε και με τους σπουδασμένους αστρονόμους της εποχής, τους επονομαζόμενους σοφούς μάγους από ανατολών, προσπαθώντας να δουν την εμφάνιση του Θεού μέσα από αυτά. Σε αυτούς ο Θεός εμφανίστηκε με σημείο που μπορούσε να κατανοήσει η επιστημονική τους διάνοια, με ένα αστέρι. Μα καλά, δεν το είδαν αυτό το αστέρι οι υπόλοιποι άνθρωποι; Δεν τους έκανε εντύπωση; Μόνον οι μάγοι έβλεπαν το σημείο, γιατί είχαν καθαρή καρδιά, γιατί μόνον όποιος έχει καθαρή καρδιά μπορεί να «δει» το Θεό. Καθώς λοιπόν έφτασαν κι αυτοί με τα πολύτιμα δώρα ως προσφορά και προσκύνηση, είδαν το Θεό εν σαρκί, μέσα σε μια φάτνη. Σε μια σπηλιά αλόγων ζώων ο Λόγος του Θεού έγινε και λόγος του ανθρώπου και της κτίσεως, ο αχώρητος χώρεσε σε μια μήτρα και γεννήθηκε ως άνθρωπος για τη σωτηρία όλων.
«Τι άλλο μένει να πω; Δημιουργό και φάτνη βλέπω, βρέφος και σπάργανα, Λεχώνα παρθένο, περιφρονημένη. Φτώχεια πολλή, ανέχεια πολλή. Είδες όμως τί πλούτος μέσα στη φτώχεια; Ο πλούσιος πτώχευσε για χάρι μας. Δεν έχει ούτε κρεβάτι ούτε στρώμα. Μέσα στη φάτνη τον έχουν αποθέσει. Ω φτώχεια, πλούτου πηγή! Ω πλούτε αμέτρητε, κρυμμένε μες τη φτώχεια! Μέσα στη φάτνη κείτεσαι και την οικουμένη σαλεύεις. Μέσα στα σπάργανα τυλίγεσαι και σπας τα δεσμά της αμαρτίας. Λέξη ακόμα δεν άρθρωσες και δίδαξες στους μάγους τη θεογνωσία» (Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος).
Και σήμερα άγγελοι στον ουρανό υμνούν και δοξολογούν, και αστέρια φωτίζουν το δρόμο προς τον νικητή του θανάτου, τον Ιησού Χριστό, τον Υιό του αοράτου Θεού, τον Σωτήρα μας και τον Λυτρωτή μας. Ήρθε για να φανερώσει την Αλήθεια, την Αλήθεια που ελευθερώνει τον άνθρωπο από την πλάνη που ζούσε και να τον καλέσει να ακολουθήσει μία άλλη οδό, την δυνατότητα να γνωρίσει τον Θεό και να ενωθεί μαζί Του…..Αυτή την δυνατότητα υπέρβασης ένοιωσαν οι μάγοι, είδαν οι ποιμένες μέσα στα σκοτάδια της ζωής….Ας κοιτάξουμε με τα μάτια της καρδιάς μας όσα συνέβησαν στο χρόνο και ας καλέσουμε τον Χριστό να γεννηθεί μέσα μας, και να μας αποκαλύψει τα θαυμάσια της χριστιανικής ζωής που έχει προετοιμάσει για τον καθένα μας.
«Χριστός γεννάται, δοξάσατε»
Βοναζούντας Αντώνιος, Κατηχητής
«Παρ΄ ότι είμασταν εχθροί με το Θεό, μας συμφιλίωσε μαζί του ο σταυρικός θάνατος του Υιού του. Πολύ περισσότερο τώρα που συμφιλιωθήκαμε, η ζωή του θα μας χαρίσει τη σωτηρία. Κι όχι μόνο συμφιλιωθήκαμε, αλλά και καυχιόμαστε για το Θεό που μας έδωσε τώρα αυτή τη συμφιλίωση μέσω του Κυρίου μας Ιησού Χριστού» (Προς Ρωμαίους 5:10-11).
Ο σταυρός είναι το κέντρο της χριστιανικής πίστης και ζωής. Πολλές άλλωστε είναι και οι φορές που κάνουμε το σταυρό μας: στην προσευχή μας, στην Εκκλησία, στις δύσκολες στιγμές. Προσωπικά, ξεχωρίζω κάποιες στιγμές που θα κάνω το σταυρό μου με ιδιαίτερη ένταση και σημασία. Είναι οι στιγμές που με καρδιά γεμάτη ευγνωμοσύνη και ευχαριστία για το έλεος, τις ενέργειες και τις εκβάσεις του Θεού στην καθημερινή μας ζωής, για την καλοσύνη του Θεού σε μας που δεν το αξίζουμε, αυθόρμητα θα κάνω το σταυρό μου, διακηρύττοντας ότι όλα αυτά απορρέουν από τη σταυρική θυσία του Χριστού, που άνοιξε την πόρτα του ουρανού στον άνθρωπο. Γιατί η λύτρωση του ανθρώπου, η συγχώρηση των αμαρτιών και η δικαίωσή μας ενώπιον του Θεού, όλα αυτά πραγματοποιήθηκαν στο πρόσωπο και διαμέσου του Ιησού Χριστού.
Είναι συγκλονιστικό, μάλιστα, όπως αναφέρει στο παραπάνω χωρίο ο απόστολος Παύλος, ότι Αυτός, ο Θεός, μας συμφιλίωσε με τον εαυτό του. Αυτός, δηλαδή, έκανε την πρώτη κίνηση. Δεν την κάναμε εμείς. Το ότι μας αγαπάει ο Θεός, αποδεικνύεται γιατί Εκείνος έκανε το πρώτο βήμα. Κι όταν κάποιος αγαπάει εκείνον που τον πονά και τον στενοχωρεί, αυτός κάνει το πρώτο βήμα. Μας συμφιλίωσε προς τον εαυτό του δια του Χριστού.
Στο σταυρό ο Χριστός χαρίζει, στον άνθρωπο που πιστεύει σ΄ Αυτόν, «ειρήνη προς τον Θεόν» (Ρωμαίους 5:1). Είναι η ειρήνη της παρουσίας του Χριστού μέσα στην καρδιά του, η βεβαιότητα της αιώνιας αγάπης του Θεού. Αρκεί ο άνθρωπος να ταπεινωθεί, να μετανοήσει και να πιστέψει στον Εσταυρωμένο Ιησού Χριστό. Γιατί ο δρόμος προς τον ουρανό άνοιξε στο σταυρό. Και ο δρόμος αυτός, η οδός αυτή, είναι ο ΙΔΙΟΣ ο Χριστός.
Είθε ο καθένας μας να δεχτεί ειλικρινά το δώρο του σταυρού και να πιστέψει σ΄ Αυτόν που είναι η σωτηρία μας στον Ιησού Χριστό. Αυτός που είναι η αιώνια ζωή. Να ζητήσουμε να κατοικήσει στις καρδιές μας. Αυτό θέλει ο Πατέρας Θεός, αυτό είναι «το θέλημα του Πατρός».
«Ο σταυρός είναι το θέλημα του Πατρός, η δόξα του Μονογενούς, το στολίδι των αγγέλων, η ασφάλεια της Εκκλησίας, το καύχημα του Παύλου, το τείχος των Αγίων, το φως όλης της οικουμένης» (Άγιος Ιωάννης Χρυσόστομος, Ομιλία «Εις Το όνομα του κοιμητηρίου και τον σταυρό»).
Ι. Κανταρτζής
Θεομητορική εορτή της Χριστιανοσύνης. Στην Ορθόδοξη Χριστιανική Εκκλησία ο εορτασμός της Κοίμησης της Θεοτόκου περιλαμβάνει κατά πρώτο λόγο το θάνατο και την ταφή της Παναγίας και κατά δεύτερο την ανάσταση και τη μετάστασή της στους ουρανούς.
Για την Κοίμηση της Θεοτόκου δεν υπάρχουν πληροφορίες από την Καινή Διαθήκη. Γι’ αυτήν μαθαίνουμε από τις διηγήσεις σημαντικών εκκλησιαστικών ανδρών, όπως των Αγίου Ιωάννου του Θεολόγου, Διονυσίου του Αρεοπαγίτη, Μόδεστου Ιεροσολύμων, Ανδρέα Κρήτης, Γερμανού Κωνσταντινουπόλεως, Ιωάννη Δαμασκηνού κ.ά., καθώς και από τα σχετικά τροπάρια της εκκλησιαστικής υμνολογίας. Στα κείμενα αυτά διασώζεται η «αρχαία και αληθεστάτη» παράδοση της Εκκλησίας γι’ αυτό το Θεομητορικό γεγονός.
Έτσι, λοιπόν, κατά την εκκλησιαστική παράδοση, η μητέρα του Ιησού Χριστού, Μαρία (η Θεοτόκος και Παναγία), πληροφορήθηκε τον επικείμενο θάνατό της από έναν άγγελο τρεις ημέρες προτού αυτός συμβεί και άρχισε να προετοιμάζεται κατάλληλα. Προσεύχεται στο όρος των Ελαιών και δίνει τα υπάρχοντά της σε δύο γειτόνισσές της χήρες. Επειδή κατά την ημέρα της Κοίμησής της δεν ήταν όλοι οι Απόστολοι στα Ιεροσόλυμα, καθώς κήρυτταν «απανταχού γης», μία νεφέλη τους άρπαξε και τους έφερε κοντά της.
Η Κοίμηση της Θεοτόκου συνέβη στο σπίτι του Ευαγγελιστή Ιωάννη, στο οποίο διέμενε η μητέρα του Θεανθρώπου. Αφού της έκλεισαν τα μάτια, οι Απόστολοι μετέφεραν το νεκροκρέβατό της στον κήπο της Γεθσημανής, όπου και την έθαψαν. Μοναδικός απών από την κηδεία της υπήρξε ο Απόστολος Θωμάς. Όταν μετά από τρεις ημέρες πήγε στον τάφο της, βρήκε μόνο τα εντάφια. Προφανώς, η Παναγία είχε αναστηθεί. Πάνω στον τάφο της χτίστηκε μεγαλοπρεπής ναός, που αποδίδεται στην Αγία Ελένη. Μετά την καταστροφή του, ο αυτοκράτορας του Βυζαντίου Μαρκιανός (450-457) με τη δεύτερη σύζυγό του Πουλχερία έχτισαν ένα νέο ναό, που υπάρχει μέχρι σήμερα. Η Κοίμηση της Θεοτόκου εορταζόταν αρχικά στις 13 Αυγούστου και από το 460 στις 15 Αυγούστου.
Μεταξύ της Ορθόδοξης και της Καθολικής Εκκλησίας υπάρχει δογματική διαφορά σχετικά με την Κοίμηση της Θεοτόκου. Η Καθολική Εκκλησία πιστεύει στο δόγμα της ενσώματης ανάληψης της Θεοτόκου (Assumptio Beatae Mariae Virginis), που οριστικοποιήθηκε με την αποστολική εγκύκλιο του Πάπα Πίου IB’ «Munificentissimus Deus» (1 Νοεμβρίου 1950). Αντίθετα, η Ορθόδοξη Εκκλησία κάνει λόγο πρώτα για Κοίμηση της Θεοτόκου, δηλαδή πραγματικό θάνατο (χωρισμό ψυχής και σώματος) και στη συνέχεια για μετάσταση της Θεοτόκου, δηλαδή ανάσταση (ένωση ψυχής και σώματος) και ανάληψή της κοντά στον Υιόν της.
Κατά την εκκλησιαστική παράδοση, της εορτής της Κοιμήσεως της Θεοτόκου προηγείται νηστεία, η οποία καθιερώθηκε τον 7ο αιώνα. Αρχικά ήταν χωρισμένη σε δύο περιόδους: πριν από την εορτή της Μεταμορφώσεως του Σωτήρος και πριν από την εορτή της Κοιμήσεως της Θεοτόκου. Τον 10ο αιώνα, συνενώθηκαν σε μία νηστεία, που περιλαμβάνει 14 ημέρες και ξεκινά την 1η Αυγούστου. Κατά τη διάρκεια της συγκεκριμένης νηστείας, νηστεύεται το λάδι εκτός του Σαββάτου και της Κυριακής, ενώ στη γιορτή της Μεταμόρφωσης του Σωτήρα καταλύεται (επιτρέπεται) το ψάρι. Ανήμερα της εορτής της Κοιμήσεως της Θεοτόκου καταλύονται τα πάντα, εκτός και αν η εορτή πέσει σε Τετάρτη ή Παρασκευή, οπότε καταλύεται μόνο το ψάρι. Τις ημέρες της νηστείας του Δεκαπενταύγουστου ψάλλονται τις απογευματινές ώρες στις εκκλησίες (εκτός Κυριακής), εναλλάξ, ο «Μικρός και ο Μέγας Παρακλητικός Κανών εις την Υπεραγίαν Θεοτόκον», οι λεγόμενες «Παρακλήσεις».
Στην Ελλάδα, η Κοίμηση της Θεοτόκου εορτάζεται με ιδιαίτερη λαμπρότητα, ονομάζεται δε και «Πάσχα του Καλοκαιριού».