Ο Πόνος ... Τελειοποιεί τον Άνθρωπο

ponosΗ νοσταλγία του απωλεσθέντος παραδείσου δημιουργεί δάκρυα πικρά, πόνο δυνατό, πόνο που μπορεί όμως να θεραπεύσει τον αμαρτωλό. Και τότε έχουμε το παράδοξο, αντιφατικό και οξύμωρο: Υγεία στην ασθένεια! Με την κατάφαση του πόνου, όχι μαζοχιστικά, όχι παθητικά, όχι μοιρολατρικά, αλλά με βεβαία πίστη, μ’ επίγνωση, με υπομονή, ως θεϊκή δοκιμασία και παιδαγωγία και όχι ως τιμωρία, που επεξεργάζεται λύτρωση και σωτηρία. Γεννιέται έτσι ένας άλλος πόνος. Αγαπάς και πονάς, ταπεινώνεσαι και πονάς, υποχωρείς και πονάς. Πονάς όμως διαφορετικά, γλυκά, κερδοφόρα. Το ν’ αγαπάς αληθινά σημαίνει να θυσιάζεσαι. Αποτελεί μία ιδιαίτερα φιλόπονη εργασία, όπως και να ταπεινώνεσαι. Αγαπώντας, ενδυναμώνεσαι και χαίρεσαι. Έχεις μια βαθιά ικανοποίηση. Μιλώντας για «χαρμολύπη» και «χαροποιόνπένθος», κατά τις ωραίες εκφράσεις των νηπτικών κειμένων της Εκκλησίας μας, δεν παραδοξολογούμε. Ο πόνος και η συνειδητή κατάφαση σ’ αυτόν προσφέρει πολύτιμη γνώση, μεγάλη εμπειρία. Η εγνωσμένη παραδοχή της παθολογίας μας θα μας δώσει την υπέροχη και απαραίτητη για την πνευματική ανάβαση αυτογνωσία. Η γνήσια πνευματική ζωή είναι μία ηθελημένη απόσπαση από τον ψεύτικο εφησυχασμό της καλοπέρασης και η είσοδος σε μία καλή αγωνία και ήρεμη ανησυχία, όπως έλεγε ο μακαριστός Γέροντας Παΐσιος Αγιορείτης, από την επανάπαυση και τη νωχέλεια σε μία ζωή όλο ωραίες αλλαγές. Μία πορεία προς συνάντηση του πλησίον, που κι εκείνος αγωνιά, άγχεται, δυσκολεύεται, προβληματίζεται, βασανίζεται και πονά.

Ο πόνος λιχνίζει και τελειοποιεί τον άνθρωπο. Ο πόνος από τους άλλους δια πικρών λόγων και σκοτεινών έργων, συχνά είναι πιο σκληρός και από την ασθένεια και το πένθος. Πονά πολύ ο αταπείνωτος άνθρωπος όταν τον υποτιμούν, τον παρεξηγούν, τον μειώνουν, τον ειρωνεύονται, τον κουτσομπολεύουν, τον κατακρίνουν και τον συκοφαντούν. Οι συνεχώς κρίνοντες και κατακρίνοντες ασύστολα τους πάντες και τα πάντα δίχως καμιά περίσκεψη κι αιδώ, καταδικάζοντάς τους αναπολόγητα, αμαρτάνουν φοβερά και θέτουν μεγάλο βάρος πάνω τους. Πονούμε τους άλλους, αλλά πονάμε κι εμείς.

(Μον. Μωυσέως Αγιορ. «Το Αληθινό νόημα του πόνου στη ζωή μας» σελ. 15,16)

Εκτύπωση Ηλεκτρονικό ταχυδρομείο

Ο Θεός Βοηθά στον Πόνο

monaxosΗ υπομονή, λοιπόν, στον πόνο και η προσευχητική καρτερία φέρει την επίσκεψη της θείας χάριτος. Ο έτσι καλοδεχούμενος πόνος καθαρίζει την ψυχή. Αποδεικνύουμε την αγάπη μας στον Χριστό, με την αγόγγυστη υπομονή στον πόνο. Ο πόνος είναι ένας σταυρός, πάνω στον οποίο σταυρώνουμε τα πάθη μας. Μέσα από αυτή την εκούσια σταύρωση, θ’ αναστηθεί ο αναγεννημένος εαυτός μας.

Ο άγιος Μάρκος ο Ασκητής τονίζει πως η υπομονή στους πόνους των θλίψεων δίνει αληθινή γνώση και μεγάλη ωφέλεια. Ο άγιος Ισαάκ ο Σύρος συνεχίζοντας λέγει πως αυτή η υπομονή στους πειρασμούς θα στεφθεί από χαρά, στην οποία προκαταβολικά πρέπει να ελπίζουμε κατά την αδιάψευστη εντολή του Κυρίου.

Ο πόνος, αδελφοί μου, ταπεινώνει τον άνθρωπο. Μέσα από την αδυναμία του μπορεί ν’ αναζητήσει τη δύναμη στον Θεό και να την έχει. Αν θελήσει να τα βγάλει πέρα μόνος του θα ταλαιπωρηθεί αρκετά και θα πονέσει σίγουρα πιο πολύ. Είναι μια ευκαιρία, να υποχωρήσει ο ατομισμός, η αυταρέσκεια, η επικίνδυνη τάση για αυτοθέωση, που αποτελεί πονηρή ψευδαίσθηση αυτοδυναμίας και αυτοδικαιώσεως, κι έτσι να οδηγηθεί στη σωτήρια μετάνοια, αποφασιστικά και αμετάκλητα, γενναία και σταθερά, δίχως διλήμματα, οπισθοχωρήσεις και δαιμονοκίνητες αναβολές.

Ο πιστός παραδίδεται ολοκληρωτικά στο θέλημα του Θεού. Λέγει κι εννοεί το «γενηθήτω το θέλημά Σου», της Κυριακής προσευχής. Η πίστη στον Θεό αποτελεί ένα διάφορο πόνο. Καλείται ο πιστός ν’ απαγκιστρωθεί από το «ίδιον θέλημα», το κοσμικό περιβάλλον, πρόσωπα και πράγματα αντίθετα, ιδέες και μέριμνες παγιδευτικές. Ο πιστός προσκαλείται να μεταποιήσει τα πάθη σε αρετές και να μεταμορφώσει τη ζωή του.

Ένας ζωντανός και δυνατός οργανισμός, όταν νοσεί κάνει υψηλό πυρετό. Κάτι δηλώνει. Ας αναζητήσουμε ως καλοί ιατροί την αιτία, την αφορμή, την προέλευση του ενοχλητικού πυρετού. Η πλούσια παράδοσή μας μας διδάσκει πως η κρίση του πόνου μπορεί να φέρει στην επιφάνεια τα αντισώματα εκείνα που τελικά θα μας σώσουν. Η αντιμετώπιση του πόνου θέλει μεγάλη προσοχή και υπομονή.

«Το αληθινό νόημα του πόνου στη ζωή μας»

Μοναχού Μωυσέως Αγιορείτου, σελ. 20

Εκτύπωση Ηλεκτρονικό ταχυδρομείο

Η Νίκη Εναντίον της Θλίψης

thlipsitheosparigoria2005Ο Άγιος Μάρκος ο Ασκητής γράφει στο έργο του «Περί πνευματικού νόμου»: «Κάθε αθέλητη θλίψη να σου γίνεται αφορμή να θυμάσαι τον Θεό και ποτέ δεν θα σου λείψει αφορμή προς μετάνοια». Και ο δρόμος της μετάνοιας, της καθημερινής και αδιάκοπης μετάνοιας, είναι εκείνος που οδηγεί στη σωτηρία μας. Γιατί μέσα στη μετάνοια βρίσκουμε την Αγία Τριάδα των αρετών: Την ταπείνωση, την αγάπη και την υποταγή στο θέλημα του Θεού. Και λέει ακόμα ο Άγιος Μάρκος: «Τις θλίψεις του παρόντος να τις ανταλλάξεις προκαταβολικά με τα μελλοντικά αγαθά και ποτέ δεν θα ατονήσει ο αγώνας σου από αμέλεια».

Καθημερινές και διάφορες είναι οι θλίψεις όλων μας. Ας τις καταθέτουμε όλες με ταπείνωση στην Τράπεζα του Θεού, που τις δέχεται και τις μετατρέπει σε ουράνια δωρήματα και αγαθά. Γιατί η κατά Θεόν θλίψη καθαρίζει την καρδιά και το νου μας και προσελκύει το θείον έλεος. Ο ίδιος Άγιος εξηγεί: «Κάθε λυπηρό περιστατικό φέρνει στον φρόνιμο άνθρωπο τη μνήμη του Θεού και προκαλεί ανάλογη θλίψη σ’ εκείνον που λησμονεί τον Θεό».

Όλοι οι Άγιοι, και πρώτος ο Υπεράγιος Χριστός, μας δίδαξαν με τη ζωή τους ότι είναι σκληρός ο αγώνας, ο πνευματικός, και χρειάζεται να πιέζουμε συνεχώς τον εαυτόν μας και να τον οδηγούμε στη στενή πύλη της υπακοής. Ο Άγιος Μακάριος ο Αιγύπτιος γράφει: «Πρέπει να γνωρίζεις ότι μέσα στις θλίψεις και στα παθήματα, στην υπομονή και στην πίστη είναι κρυμμένες οι υποσχέσεις του Θεού, όπως επίσης και η δόξα και η απόκτηση των ουρανίων αγαθών. Γιατί το σιτάρι που σπέρνεται στη γη ή και το δέντρο που μπολιάζεται, είναι ανάγκη να δοθεί πρώτα στη σήψη και στην ατιμία φαινομενικά, κι έτσι να απολαύσουμε ύστερα την ομορφιά και τον πολλαπλάσιο καρπό τους!» Το ίδιο νόημα εκφράζει και ο Απόστολος: «Πρέπει να περάσουμε πολλές θλίψεις για να μπούμε στη Βασιλεία του Θεού». Και ο Κύριος λέγει: «Με την υπομονή σας θα σώσετε τις ψυχές σας» και «στον κόσμο θα έχετε θλίψεις».

Μιχάλης Κανταρτζής

Εκτύπωση Ηλεκτρονικό ταχυδρομείο